Món này không thể bỏ qua

Món Ngon
Rate this post

Trong văn hóa Á Đông, ngày rằm tháng 7 âm lịch thường được gọi là lễ Vu Lan báo hiếu. Vào dịp này, các gia đình thường đi lễ chùa, làm mâm cơm cúng ông bà, tổ tiên để tỏ lòng hiếu thảo, tưởng nhớ đến con cháu.

Chính vì ý nghĩa đó mà Rằm tháng Bảy là một trong những ngày lễ quan trọng trong đời sống tâm linh của người Việt Nam.

Tuy nhiên, đối với các dân tộc Tày, Nùng ở Lạng Sơn, ngày rằm tháng 7 âm lịch còn được gọi với cái tên rất đặc biệt. Đó là đêm giao thừa.

Tên đặc biệt – “Pai Tai”

Pai Tai hay Pai Tai có nguồn gốc từ ngôn ngữ của các dân tộc Tày và Nùng. Theo đó, từ này có nghĩa là đi ra nước ngoài.

Cái tên này phần nào nói lên ý nghĩa của Tết Pai Tai. Vào ngày này, những người con gái lấy chồng xa, con dâu, con rể hay con cái đi làm ăn xa đều trở về nhà bà ngoại, để cả nhà quây quần bên mâm cỗ ngày Rằm tháng Bảy. .

Nhà nghiên cứu văn hóa Vi Hồng Nhân, Chủ tịch Hội Bảo tồn Dân ca ví, giặm tỉnh cho biết, lễ hội “Pai đờn” của đồng bào Tày, Nùng là lễ hội lớn thứ hai sau Tết Nguyên đán. Người Tày, Nùng quan niệm rằng, người phụ nữ sau khi lấy chồng sẽ hết lòng chăm lo cho gia đình chồng.

Tết Pai Tai là ngày để họ trở về, báo hiếu với cha mẹ đẻ của mình. Những người phụ nữ này sẽ tự tay chuẩn bị lễ vật để dâng lên bàn thờ, gia tiên.

Phụ nữ Tày, Nùng chuẩn bị mâm cỗ cúng tổ tiên trong Tết Phai Tai (Ảnh: Báo Dân Việt)

Người Tày, Nùng tổ chức lễ hội Pai Tai vào ngày 14 tháng 7 âm lịch thay vì ngày 15. Chị La H. Ngân (26 tuổi, TP. Lạng Sơn), dân tộc Tày, cho biết: “Không ai biết Tết Pà Thẻn có nguồn gốc từ bao giờ và ở đâu, nhưng cứ đến ngày 14/7 âm lịch, lũ trẻ lại mang quà, bánh và không thể thiếu hột vịt lộn sang nhà bà ngoại để ăn cỗ. Gia đình tôi thường chuẩn bị từ rất sớm cho ngày lễ quan trọng này. . “

Theo truyền thống, vào ngày Tết Phai Tai, con gái và con rể sẽ mang sính lễ sang nhà bà ngoại để tỏ lòng biết ơn công lao sinh thành của cha mẹ. Quà mang về quê thăm bố mẹ bên ngoại thì ít, mỗi nhà nhiều. Đó có thể là bánh kẹo, hoa quả và không thể thiếu một hoặc hai con vịt béo, một chai rượu nhỏ và đôi ba chiếc bánh gai, bánh gối.

Món ăn không thể thiếu trong ngày Tết Pai Tai

Người Tày, Nùng ở đây có câu: “Buôn Chảnh chất lừ ở Cày, nẩy chất phát mê Cưng” (nghĩa là Tết tháng Giêng ăn gà, Tết tháng Bảy ăn vịt). Câu nói này đã thể hiện rõ nét nhất món ăn truyền thống, không thể thiếu trong ngày Tết Phai Tai đó là thịt vịt, vịt quay lá mắc mật.

Vịt sau khi được giết mổ, tẩm ướp gia vị đầy đủ, nhét lá mắc mật vào bụng vịt, khâu lại, phết một ít mật ong rừng lên da rồi nướng chín.

Rằm tháng 7 lên Lạng Sơn xem Tết dân tộc Tày, Nùng: Món này không thể thiếu - Ảnh 2.

Đặc sản vịt quay Lạng Sơn nổi tiếng ở Lạng Sơn là món ăn chính, không thể thiếu trong ngày Tết Pà Thẻn (Ảnh minh họa)

Vịt quay Lạng Sơn đã trở thành món ăn quen thuộc và nổi tiếng với nhiều du khách gần xa. Thịt vịt sau khi quay mềm, thơm, ngọt, da giòn và mọng nước. Món ăn này thường được ăn kèm với bún tươi và các loại gia vị, nước chấm riêng do bàn tay của những người phụ nữ Tày, Nùng chế biến.

Bên cạnh thịt vịt, các món ăn khác cũng không thể thiếu trong mâm cỗ ngày vía Thần Tài là bánh gai, bánh bèo.

Rằm tháng Bảy, lên Lạng Sơn xem Tết Phai Tai của người Tày, Nùng: Không thể thiếu món này - Ảnh 3.
Rằm tháng 7 lên Lạng Sơn xem Tết dân tộc Tày, Nùng: Món này không thể thiếu - Ảnh 4.

Người Tày, Nùng tự tay làm bún tươi để ăn với vịt trong ngày Tết Pai Tai (Ảnh: Báo Lao động Thủ đô)

Rằm tháng Bảy, lên Lạng Sơn xem Tết Phai Tai của người Tày, Nùng: Không thể thiếu món này - Ảnh 5.

Một gia đình dân tộc Nùng ở xã Quảng Lạc, thành phố Lạng Sơn đang làm bánh gai để cúng tổ tiên ngày Tết (Ảnh Báo Lạng Sơn)

Những chiếc bánh gai có hình dáng vuông vắn, vỏ ngoài màu đen, nhân đậu xanh bên trong, thơm, béo ngậy và có vị ngọt dịu. Chúng gắn liền với truyền thuyết về sự chiến đấu anh dũng của dân tộc.

Tương truyền, vào thời Tiền Lê (khoảng thế kỷ X), khi giặc Tống sang xâm lược nước ta, người Nùng ở Lạng Sơn, Cao Bằng đã làm một loại bánh gói bằng lá chuối để dâng lên sứ quân. .

Sau này người ta gọi là bánh gai. Bánh được xâu thành từng cặp, đeo bên người cho tiện. Chính vì vậy mà bánh gai còn được gọi theo tiếng Tày là. “Kéo tải” (nghĩa là bánh xe, bánh xe treo).

Còn bánh tẻ, tên gọi của loại bánh này được cho là bắt nguồn từ rơm, có từ mùa rơm vàng. Khi lúa nếp mới thu hoạch, rơm rạ vàng phơi dọc bản làng, nương rẫy. Chính vì vậy, người ta đã lấy tên đó để đặt cho loại bánh này. Bánh tẻ có màu trắng, thường được làm từ gạo nếp nương, đậu xanh hoặc thịt lợn tùy theo khẩu vị của từng gia đình. Bánh tẻ hay còn gọi là bánh nếp.

Rằm tháng Bảy, lên Lạng Sơn xem Tết Phai Tai của người Tày, Nùng: Không thể bỏ qua món ăn này - Ảnh 6.
Rằm tháng 7 lên Lạng Sơn xem Tết dân tộc Tày, Nùng: Món này không thể thiếu - Ảnh 7.

Bánh gai (bên phải) và bánh tẻ (bên trái) là hai loại bánh thường xuất hiện trong ngày Tết Pai Tai (Ảnh minh họa).

Ngoài ra, một số gia đình Tày, Nùng ở nhiều vùng ở Lạng Sơn còn làm bánh chuối, được làm từ chuối chín hoặc từ củ chuối, gói bằng lá cây bánh gai.

Từ ngày 13 đến ngày 15 tháng 7 âm lịch, người dân xứ Lạng luân phiên tổ chức lễ ăn hỏi Pai Tai. Ông bà, cha mẹ, con, cháu, bạn bè quây quần bên nhau, thưởng thức đặc sản. Ở một số nơi, các nhóm thanh niên sẽ tổ chức các trò chơi dân gian để ăn mừng như đánh yến, đánh quay, đá bóng hay kéo co …

Không chỉ ở Lạng Sơn, người Tày, Nùng ở các vùng khác như Cao Bằng, Yên Bái vẫn giữ phong tục đón Tết Pà Thẻn. Với họ, đây là một nét đẹp văn hóa mang giá trị nhân văn, giáo dục lòng hiếu thảo và bản sắc dân tộc.

Rằm tháng Bảy, đến Lạng Sơn xem Tết Phai Tai của người Tày, Nùng: Không thể thiếu món này - Ảnh 8.

Hình ảnh cả gia đình trên đường mang quà về quê ăn Tết được vẽ lên tường trường THCS Hợp Giang – Cao Bằng (Ảnh Du lịch Non nước Cao Bằng)

Trong thời đại ngày nay, phong tục này vẫn cần được bảo tồn và phát triển hơn nữa, góp phần bảo tồn không gian văn hóa chung của các dân tộc thiểu số.

Ngày rằm tháng 7 âm lịch hàng năm là thời điểm tổ chức ngày lễ truyền thống. Vu Lan báo hiếu ở các nước Đông Á. Ý nghĩa của dịp này là ghi nhớ công ơn sinh thành dưỡng dục của cha mẹ và thể hiện lòng hiếu thảo với cha mẹ.

Ngoài Việt Nam, lễ Vu Lan báo hiếu được tổ chức ở nhiều quốc gia khác như Trung Quốc, Nhật Bản hay Thái Lan. Vào ngày này, bên cạnh việc cúng bái, dâng cúng tổ tiên, người dân thường đi lễ chùa và tổ chức các lễ hội văn hóa đặc sắc.

Leave a Reply

Your email address will not be published.