Giai thoại bí ẩn về chín vị thần ở cố đô Huế

Bất Động Sản
Rate this post

Cố đô Huế nổi tiếng với những bảo vật cung đình, là minh chứng cho sự tồn tại hơn 140 năm của vương triều Nguyễn. Trong số những bảo vật đó, đáng chú ý nhất là 9 khẩu thần công đặt trước Ngọ Môn.

9 khẩu thần công hay còn gọi là “chín khẩu đại bác” này có ý nghĩa vô cùng đặc biệt đối với kinh thành Huế. Họ được binh lính canh gác làm nhiệm vụ và được vua Gia Long ban tặng là “Thần uy, bất khả chiến bại của Thượng tướng quân”.

Người chế tạo 9 khẩu pháo lớn nhất Việt Nam

Theo các tài liệu lịch sử, sau khi đánh bại nhà Tây Sơn, vua Gia Long đã ra lệnh đúc 9 khẩu đại bác bằng đồng, khởi công vào ngày 31-1-1803 (Gia Long năm thứ 2 – Quý Hợi) và hoàn thành vào ngày 31-1-1803 vào cuối tháng Chạp. 1804. Để phát huy chiến thắng trước nhà Tây Sơn, vua Gia Long đã lấy toàn bộ vũ khí và đồ đồng còn sót lại của quân Tây Sơn làm nguyên liệu để đúc súng.

9 khẩu thần công này được chia làm hai nhóm, nhóm thứ nhất gồm 4 khẩu Xuân – Hạ – Thu – Đông, đặt sau cửa Thế Nhơn của Hoàng thành; Nhóm thứ hai gồm 5 súng Kim – Mộc – Thủy – Hỏa – ​​Thổ. Bộ sưu tập ảnh.


Bài viết về “chín vị thần” trên tờ Bulletin des amis du Vieux Hué (1) cho biết vua Gia Long đã giao nhiệm vụ cho 4 người là Thống chế Nguyễn Văn Khiêm (linh mục Khiêm Hòa), Tham chính Hoàng Gia Long. Văn Cần (tước Hầu tước hầu), Phó quản lý Ích Văn Hiếu (tên húy là Cái Văn Hiệu; tước Hiếu Thuận Hầu), truy phong Bộ Công là Phan Tấn Cẩn (tước Hầu Tán Tín). giám sát công việc. đúc súng.

Những cái tên trên đều là những người được đích thân nhà vua tuyển chọn kỹ càng, là những người có tay nghề cao, giỏi nghề đúc súng. Đồng thời, họ cũng hội tụ những đức tính mà nhà vua cho là: Khiêm tốn, Cẩn thận, Hiếu thảo, Cẩn thận.

Năm 1816 (tức năm Gia Long thứ 15), vua Gia Long đã sắc phong 9 khẩu thần công này là “Thần uy bất khả chiến bại tướng quân”. Sắc phong và nội dung sắc phong được khắc trực tiếp trên thân mỗi khẩu thần công.

Ngoài ra, nhà vua cũng ra lệnh cho các vệ binh phải túc trực để bảo vệ cẩn thận 9 khẩu thần công này. Hàng năm, ông đều tổ chức lễ tế “chín vị thần” vô cùng long trọng.

Năm 1886, thời vua Đồng Khánh, tục thờ “chín vị thần” bị bãi bỏ, nhưng có tin đồn lính gác súng vẫn làm lễ tế thần. Qua đây có thể thấy, “chín vị thần” này cũng đóng vai trò quan trọng trong đời sống văn hóa tinh thần của người dân.

Các tính năng đặc biệt của “chín vị thần”

Các nhà nghiên cứu lịch sử cho biết, 9 khẩu thần công được chia thành 2 nhóm: nhóm “Tứ thời” gồm 4 khẩu Xuân – Hạ – Thu – Đông, và nhóm “Ngũ hành” gồm 5 khẩu Kim – Mộc – Thủy – Hỏa. – Tho. Tên súng được dập nổi tại vị trí núm vặn ở cuối mỗi khẩu súng.

Câu chuyện là gì?

Tên của khẩu thần công được khắc trên đuôi. Trong ảnh là khẩu thần công có tên “Thọ”. Bộ sưu tập ảnh.


Khi hoàn thành, “chín khẩu đại bác” được đặt trước Ngọ Môn – cửa chính của Hoàng thành, thành hai dãy đại bác. Năm 1917, dưới thời vua Khải Định, toàn bộ Cửu Trùng Đài được dời ra khỏi Hoàng Thành vào khu Kỳ Đài và giữ nguyên vị trí cho đến nay.

Câu chuyện là gì?

Chín khẩu đại bác đặt ở vị trí cũ. (Ảnh: Hanamtv)


Mỗi khẩu pháo dài 5,1m. Đường kính trong của thùng là 0,22m; Đường kính ngoài của thùng ở giữa là 0,54m. Bệ súng bằng gỗ dài 2,75m; Cao 0,73m; bánh xe của bệ súng có đường kính 0,62m; mỗi khẩu súng nặng hơn 17.000 pound (trọng lượng theo Hệ thống đo lường cổ vật Việt Nam). Với khối lượng và kích thước thuộc dạng siêu khủng này, “chín khẩu pháo” được coi là 9 khẩu pháo lớn nhất của Việt Nam từ trước đến nay.

Trong sách “Đại Nam Thực Lục” (2) có miêu tả chi tiết về “chín vị thần” này như sau: “Quý Hợi, Gia Long năm thứ 2 (1803)… đúc chín khẩu súng bằng đồng (lấy từ bộ sưu tập). Bốn mùa và ngũ hành được đặt tên, thứ nhất là mùa Xuân, nặng hơn 17.700 cân, thứ hai là mùa Hạ, nặng hơn 17.200 cân, thứ ba là mùa Thu, nặng hơn 18.400 cân, thứ tư là mùa Đông. , nặng hơn. 17.800 pound, thứ năm là Gỗ, nặng hơn 17.100 pound, thứ sáu là Lửa, nặng hơn 17.200 pound, thứ bảy là Đất, nặng hơn 17.800 pound, thứ tám là Kim, nặng hơn 17.600 pound, thứ chín là Thủy, nặng hơn 17.200 cân).

Câu chuyện là gì?

“Chín khẩu đại bác” là 9 khẩu đại bác lớn nhất của Việt Nam. (Ảnh: tamviet.tienphong.vn)


Tuy nhiên, cho đến ngày nay, vẫn chưa có tài liệu nào giải thích vì sao khối lượng của các loại súng lại không giống nhau. Đây là dụng ý của vua Gia Long hay là một nghi lễ bí mật mà các nhà sử học vẫn có thể lý giải?

Không chỉ thu hút sự chú ý với kích thước lớn, “Thần điêu đại hiệp vô địch” còn nổi bật với hoa văn được đúc trên thân súng.

Súng được trang trí đẹp mắt với tám dải hoa văn trang trí chạy quanh thân súng; thân súng gắn hai tay cầm lớn chạm khắc hình hai con kỳ lân; Thắt lưng gần cuối thân súng có hai hàng chữ Hán, trong đó có ba chữ “Mạnh Gia Long” (Lệnh vua Gia Long) và hàng dưới là tước vị, cấp bậc của từng khẩu súng thần công.

Điểm đặc biệt nữa trong phong cách trang trí trên chín vị thần là một chiếc vương miện được chạm nổi những đường cong mềm mại, tinh tế.

Câu chuyện là gì?

Thân súng được chạm khắc hoa văn vô cùng công phu và tỉ mỉ. Ảnh: Sưu tầm


Ngoài hoa văn tinh xảo, trên thân súng còn được khắc danh hiệu, cấp bậc, cân nặng, cách sử dụng súng, chữ ký khi tranh chấp với Tây Sơn và bộ sưu tập đúc đồng cho súng.

Câu chuyện là gì?

Chức danh, cấp bậc, cân nặng, cách sử dụng súng, dòng chữ khắc trên súng. Bộ sưu tập ảnh.


Trên mỗi khẩu súng đều ghi rõ cách sử dụng súng như sau: Muốn bắn phải nạp 4 lớp thuốc súng. Lớp đầu tiên bao gồm 30 pound thuốc súng cộng với 40 pound đất; lớp thứ hai gồm 30 pound thuốc súng cộng với 105 pound đất; lớp thứ ba gồm 40 pound thuốc súng cộng với 120 pound đất; Loại cuối cùng 20 pound thuốc súng để bắn đạn. Muốn bắn mạnh hơn thì tăng thêm thuốc súng cho tầng thứ tư, tối đa 30 cân, sẽ đạt được đòn đánh mạnh nhất.

Câu chuyện là gì?

“Thần bất khả chiến bại của Thượng tướng quân” ​​chưa từng xuất trận. Bộ sưu tập ảnh.


Hoành tráng là vậy nhưng 9 khẩu pháo này chưa từng tham gia trận chiến nào. Ngay cả khi cuộc chiến với Pháp đang ở giai đoạn ác liệt nhất, triều đình Huế cũng không hề cử “Cửu vị thần công” tham chiến.

Trong một số báo của Bulletin des amis du Vieux Hué, có đoạn nói rằng “chín khẩu” này rất uy lực, nhưng cho đến thời Tự Đức, chúng vẫn chỉ được dùng để bắn súng lệnh khi có lễ tại. cung đình (ví dụ như lễ tết, lễ sinh nhật vua, lễ Tế Nam Giao (3) …) nhưng chưa từng ra trận.

Điều này được các nhà nghiên cứu lý giải là do “chín khẩu pháo” có trọng lượng quá lớn để kéo vào trận địa, hơn nữa việc nạp đạn mất quá nhiều thời gian và quan trọng nhất là độ chính xác và độ sát thương thấp hơn so với các loại pháo hiện đại sử dụng hạt nổ của thực dân Pháp.

Giá trị tinh thần

Tương truyền, người dân cố đô Huế mỗi khi đi ngang qua “Cửu vị thần công” đều phải kính cẩn nghiêng mình chào thua. Không chỉ vậy, người ta còn truyền nhau rằng “Cửu vị thần công” là vị thần bảo vệ cuộc sống của họ, phù hộ cho sức khỏe, thịnh vượng, hòa giải những gia đình ly hương.

Câu chuyện là gì?

Du khách trầm trồ khi chứng kiến ​​9 phát đại bác linh thiêng. (Nguồn: tamviet.tienphong.vn)


Nói về sự linh thiêng của “Chín vị thần”, giáo sư người Pháp – H. Lebris năm 1914 cho biết: “Nhiều người ốm đau đã đến dâng rượu, trầu cau và giấy bạc để cúng tạ ơn chín vị thần. Bệnh tật chắc chắn sẽ qua khỏi. nếu không quên buộc một chùm hoa vàng ở họng súng, khi khỏi bệnh người ta đến tạ ơn thần bằng cách cúng cơm, gà, chuối ”.

Đây xứng đáng với danh hiệu “Thần Hoàng thượng tướng quân” ​​- vị thần hộ mệnh của người dân đất Cố đô.

Đã hơn 200 năm trôi qua nhưng ý nghĩa tâm linh mà “Cửu vị thần công” truyền lại vẫn vẹn nguyên với thời gian. Không chỉ vậy, 9 khẩu súng thần công này còn là những kiệt tác của nghệ thuật đúc súng, nghệ thuật chạm khắc trang trí trên đồng, được các vua triều Nguyễn xếp vào hàng bảo vật.

Ngoài ra, “Cửu vị thần công” còn có một vị trí đặc biệt trong đời sống văn hóa tâm linh của người dân vùng đất Thần Kinh, là niềm tự hào của người dân nơi đây khi nhắc đến kinh thành Huế. Với những giá trị tinh thần vô giá cũng như độ quý hiếm, “Cửu vị thần công” đã được công nhận là Quốc bảo của Việt Nam.

Ghi chú:

(1) Bulletin des amis du Vieux Hué: Thường viết tắt là BAVH, tên tiếng Việt là Những người bạn của Cố đô Huế; là tạp chí Pháp ngữ ra đời năm 1914, do các linh mục và quan chức phương Tây viết về văn hóa, lịch sử của Huế và Việt Nam; Tạp chí này được đánh giá cao trong khu vực Đông Dương. Bộ sách đã được Nhà xuất bản Thuận Hóa dịch sang tiếng Việt và ấn hành.

(2) Đại Nam Thực Lục: Biên niên sử Việt Nam viết về các đời chúa Nguyễn và vua Nguyễn. Đại Nam Thực Lục gồm 584 quyển, viết bằng chữ Hán và ghi lại các sự kiện lịch sử đến năm 1925 (không kể vua Bảo Đại).

(3) Tế Nam giao: Là nghi thức tế trời của quốc vương một nước theo văn hóa Nho giáo Trung Hoa. Đây là nghi lễ được xếp vào Đại lễ (đại lễ) và là lễ tế thiêng liêng nhất của các triều đại phong kiến ​​- quân chủ ở Đông Á.

Leave a Reply

Your email address will not be published.