Cơm tấm chấm nước tương đừng trách nghèo khó, thương nhau

Món Ngon
Rate this post

Món nhút Thanh Chương

Tôi sinh ra ở Thanh Chương (Nghệ An), một vùng đất khô cằn sỏi đá, thời tiết khắc nghiệt, nắng như đổ lửa, da lạnh.

Thuở ấu thơ, ước mơ giản dị của những đứa trẻ như thế hệ chúng tôi ngày ấy chỉ đơn giản là có một cuộc sống đủ ăn, dù chỉ với “cơm trắng mặn mòi” cũng trọn vẹn.

Nước mắm theo nghĩa thông thường là thực phẩm được chế biến từ cá, tôm, tép muối. Nhưng mắm của người dân quê Thanh Chương có nội hàm rộng hơn, bao gồm rất nhiều thứ cho vào muối, nào là cá, tôm, dưa, cà, tim …

Vì vậy, người dân quê tôi có câu: “Thói hổ thẹn với tương, chẳng trách nghèo khó thì thương nhau”. Đã nhiều năm trôi qua, khi đã trưởng thành, đi nhiều nơi, nếm trải đủ thứ hương vị thế gian, bản thân tôi vẫn luôn hoài niệm về món ăn truyền thống của quê hương: “Nu Thanh Chương”.

Thực tế, mỗi địa phương ở Nghệ An đều có cách làm món ăn này riêng và tạo nên hương vị, màu sắc và cảm nhận khác nhau. Nhưng tất cả đều có một điểm chung là sử dụng xơ mít làm nguyên liệu chính để chế biến món ăn.

Bà tôi thường kể, quê tôi ngày xưa nghèo vì cát trắng gió Lào, cằn cỗi sỏi đá Thanh Chương, cơm ai ăn chẳng no.

Trong hoàn cảnh khó khăn đó, người ta luộc mít, bất cứ loại quả nào có sẵn ở nhà, chấm với mắc khén, một món ăn rất riêng của người Nghệ An, để ăn thay cơm.

Nhưng mít chỉ có một mùa trong năm nên người dân quê tôi nghĩ đến việc muối chua ăn quanh năm. Cũng chính từ đó mà món ăn ra đời, trở thành một trong những món ăn quen thuộc với người dân quê tôi.

Ăn trưa với nhút nhát

Tôi còn nhớ từ tháng 6 đến tháng 8 dương lịch là mùa mít chín. Mẹ tôi thường mua một ít trái cây để ăn hoặc thỉnh thoảng ông bà cho tôi một ít trái cây để nhâm nhi cho vui. Sau khi ăn mít, mẹ thường lấy thìa nạo nhẹ để loại bỏ phần xơ trên vỏ.

Số xơ mít đó được mẹ nhồi với muối hột, bóp kỹ cho thấm rồi gói vào mocha, buộc chặt. Chỉ vài ngày sau đã có món mít non muối vừa thơm, vừa chua chua, mặn mặn rất bắt miệng.

Hoặc cầu kỳ hơn, bạn có thể cho những sợi mít vào hũ sứ, ngâm với nước muối pha với nồng độ vừa phải, thêm ít ớt sừng, củ tỏi, lát gừng… băm nhỏ để tăng hương vị khi mắc khén.

Ta có thể dùng dụng cụ đan bằng tre với một viên sỏi sạch làm đá để nén chặt vào bình. Sau hơn một tuần chờ đợi, xơ mít trở nên vàng ruộm, có mùi thơm đặc trưng nên mắc khén.

Tuy nguyên liệu chính của timo là mít non nhưng người ta có thể cho thêm nhiều loại rau xanh khác nên timo cũng có rất nhiều loại. Ở một số vùng, người ta hái ngọn đậu đỏ, đậu đen, phơi cho đến khi hơi héo, mềm rồi thái nhỏ, ướp muối mít.

Có nơi chấm muối với rau muống, rau cải để tăng độ tươi ngon. Đặc biệt, muốn chế biến món ăn ngon thì nên chọn loại mít có vỏ còn xanh tươi.

Mít chọn không được quá non cũng không được quá già. Vì non không muối được, còn già ăn được cứng và dai khiến người già và trẻ em khó sử dụng.

Các bà, các mẹ quê tôi ngày xưa thường dùng muối để ăn quanh năm như dưa muối của miền Bắc, hay kim chi của xứ lạnh.

Món gỏi có thể ăn theo nhiều cách khác nhau nhưng phổ biến nhất vẫn là vắt khô, trộn với rau thơm chấm với nước mắm thịt kho, nước mắm. Nhưng ngon nhất vẫn là nấu canh chua cá lóc. Vị chua của thời gian kết hợp tuyệt vời với vị ngọt của cá.

Những ngày hè gió Lào thổi nóng nực, ngọn tre, ngọn cỏ trụi lá, thức ăn xanh duy nhất của mọi nhà ở quê tôi chỉ là những ao rau muống còi cọc, thì mắc cỡ thực sự là một món ăn đắt hàng. sử dụng. Bố tôi đặc biệt thích ăn món canh chua cá tuyết nấu với rau sống.

Vì vậy, mỗi lần bố đi rẫy về, mẹ tôi luôn tranh thủ nấu một nồi canh chua cá tuyết, hoặc đơn giản là vắt chút nước rồi chấm vào nước mắm tỏi, chấm với rau kinh giới. chúc bạn có một bữa ăn ngon.

Rồi những ngày mưa lũ, nước ngập ruộng, chợ ít mở, dân làng chia nhau gánh nồi. Chỉ đơn giản vậy thôi nhưng chứa chan tình làng nghĩa xóm. Khi chúng ta còn là những đứa trẻ, có năm ông bố bà mẹ bận rộn không có thời gian dành dụm.

Vào mùa mưa, cả nhà tôi ôm nhau co ro trong nhà thì bà cụ nhà bên lội sang đưa cho tôi một cái chậu to.

Mẹ tôi nấu thêm ít cơm trắng, rang thơm đậu phộng, ăn với bà, thế là bà có một bữa no nê cho đỡ đói. Cũng kể từ đó, cứ đến tháng 4, tháng 5, mẹ tôi bắt đầu có thói quen chọn cho mình một vài trái mít chất lượng để dành làm nhút.

Mỗi khi có dịp lên thành phố thăm con cháu, mẹ tôi đều biếu quà quê, trong đó có vài chiếc chum vại. Chẳng hiểu sao dù đã lớn nhưng mỗi khi nhìn thấy những món quà quê, đặc biệt là món quà này, lòng tôi lại bồi hồi nhớ về tuổi thơ, một thời đầy khó khăn nhưng ấm áp tình cảm. Làng Gia đình.

Mãi nhớ một câu hát thân thương: “Mảnh đất Thanh Chương mặn chát, có lẽ anh sẽ ghét, biết đâu lại về”. Quê tôi nói riêng, xứ Nghệ nói chung, chan chứa tình nghĩa, và có lẽ cả vì nhút nhát.

Tác giả: PHẠM NGỌC NHẬT LINH

Nguồn: Báo Tuổi trẻ

Leave a Reply

Your email address will not be published.